Dé opleidingensite voor hbo en hoger

Master Neurorevalidatie en Innovatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

  • Beschrijving
  • Overzicht
  • Testimonials

Werk maken van zorgvernieuwing en implementatie!

Werkt u als verpleegkundige of paramedicus met neurologische patiënten. Wilt u vanuit een voortrekkersrol de zorg rondom hen verbeteren. Op het gebied van neurologie en neurorevalidatie komt steeds meer kennis beschikbaar. Kies daarom nu voor de unieke Master Neurorevalidatie en Innovatie. U leert vernieuwing en innovatie te concretiseren in projecten (evidence based) die interdisciplinair zijn opgezet. Daarmee kunt u werken aan sneller herstel, kosteneffectiviteit en een efficiente organisatie. De kroon op uw studie is de erkende titel Master of Neurorehabilitation (MNR).

Master Neurorevalidatie en Innovatie opnieuw topopleiding!

De Master Neurorevalidatie en Innovatie bij de HAN is voor het tweede achtereenvolgende jaar als zeer goed beoordeeld volgens de Keuzegids Masters 2014 van het Centrum Hoger Onderwijs Informatie (CHOI).

In de bewoordingen van de Keuzegids: '(…) neurorevalidatie en innovatie in Nijmegen krijgt een overdaad aan complimenten. De docenten geven zeer goede begeleiding en ook de wetenschappelijke vorming oogst erg veel lof. Het uitdagende onderwijs belonen studenten met bijna de maximale score. Analytisch denken en problemen oplossen, daarvoor ben je hier aan het juist adres. Minpunten zijn er niet. Alles loopt gesmeerd, van informatievoorziening tot de spreiding van de studielast. De specialistische master neurorevalidatie in Nijmegen is zeker een aanrader."

Met de Keuzegids Masters 2014 wil het CHOI potentiële studenten objectief en onafhankelijk informeren over het masteraanbod in het Nederlandse hoger onderwijs.

Volg de Master Neurorevalidatie en Innovatie

Als professional ligt uw hart bij patiënten en cliënten met een neurologische aandoening. Deze mensen zijn immers in het diepst van hun bestaan getroffen en verdienen de beste zorg en behandeling. Professionals in de (para)medische en verpleegkundige zorg worden in toenemende mate geconfronteerd met complexe problemen en hulpvragen van patiënten. Nieuwe wetenschappelijke inzichten komen met grote snelheid beschikbaar, maar vinden hun vertaalslag lang niet altijd in de praktijk. Hoe profiteren uw patiënten van de wetenschappelijke vooruitgang? Hoe kunt u de neurorevalidatiezorg inhoudelijk en organisatorisch verbeteren?

In de Master Neurorevalidatie en Innovatie ontwikkelt u zich vanuit uw rol als expert tot kwaliteitsbewaker, zorgvernieuwer en innovatief professioneel leider binnen de complexe, multidisciplinaire omgeving van neurorevalidatie.

Innovatie en implementatie

U leert over de grenzen van uw discipline heen kijken en wordt geïnspireerd door actuele ontwikkelingen in diagnostiek en behandeling binnen de neurorevalidatie en de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Inspiratie waarmee u innovatieve ideeën ontwikkelt om de neurorevalidatie in uw instelling te vernieuwen. De 'tools' die u in handen krijgt helpen u kritischer te kijken, meten en beoordelen. Met de leiderschapsvaardigheden en extertise die u ontwikkelt, weet u de verbeteringen en vernieuwingen in uw organisatie door te voeren.

Daarmee kunt u de zorg voor patiënten met uiteenlopende neurologische aandoeningen inhoudelijk en organisatorisch vernieuwen of verbeteren zodat de kwaliteit van leven en participatie van uw patiënten aan het maatschappelijke leven aanzienlijk vergroot wordt.

Na de opleiding

Na de opleiding kunt u als Master Neurorevalidatie en Innovatie bijvoorbeeld aan de slag als inhoudelijk specialist, adviseur of projectleider in de gezondheidszorg zoals ziekenhuizen, revalidatiecentra, verpleeghuizen, eerstelijns gezondheidszorg en organisaties voor meervoudig gehandicapten.

Voor wie

U heeft een hbo- of wo-diploma of een bachelor degree en werkt minstens 2 jaar met neurologische patiënten als verpleegkundige, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, klinisch psycholoog, diëtist of mondhygiëniste. Of u verzorgt minstens 2 jaar onderwijs met betrekking tot neurologische aandoeningen.

Erkend door de NVAO

De Master Neurorevalidatie en Innovatie is geaccrediteerd door de Nederlands-Vlaamse Accreditatie-organisatie (NVAO).


De Master Neurorevalidatie en Innovatie doet vanaf de eerste dag een beroep op uw analytisch vermogen om zorgprocessen te verbeteren en dilemma's op te lossen. U ontwikkelt uw innovatieve vermogens door over de grenzen van uw discipline heen te kijken. U maakt kennis met de nieuwste ontwikkelingen in diagnostiek en behandeling. U leert om deze kennis op grond van toegepast wetenschappelijk onderzoek in de praktijk te implementeren.

Programma

Het programma is opgebouwd uit 4 onderwijseenheden:

  • Verdieping
  • Specialistische kennisontwikkeling
  • Organisatie van de zorg
  • Masterproof

Aan de hand van steeds complexere zorgketens, waarbij de patiënt centraal staat, leert u steeds verder over de grenzen van de eigen discipline en organisatie heen te kijken. Daarbij maakt u voortdurend de verbinding met Evidence Based Practice. Bij de 4 fases leest u meer over de onderwijseenheden.

Onderwerpen

  • De eerste onderwijseenheid start nog vanuit een monodisciplinair perspectief, maar al snel ligt uw focus op interdisciplinaire samenwerking. De problematiek van patiënten in de neurorevalidatie is complex en de beste resultaten worden bereikt wanneer de samenwerking tussen de betrokken beroepsgroepen optimaal is. Opdrachten die u maakt en producten die u levert zijn dan ook sterk ingekleurd door interdisciplinaire samenwerking.
  • Andere accenten die gedurende de opleiding sterk benadrukt worden zijn Evidence Based Practice en Onderzoek. U leert verantwoorde selecties te maken in het aanbod van internationale literatuur en u onderbouwt de keuzes in uw opdrachten en producten vanuit de meest actuele literatuur. Bovendien leert u praktijk gericht onderzoek te initiëren en/of uit te voeren. Dat doet u in uw eigen werksituatie en de resultaten kunnen direct ingezet worden voor zorgverbeteringen. Uw werkgever heeft daarom direct baat bij uw opleidingsactiviteiten.

Competenties

De masteropleiding Neurorevalidatie en Innovatie vergroot competenties vanuit de beroepsrollen.

  • Kwaliteitsbewaker
    Kunnen analyseren van complexe diagnostische en therapeutische zorgprocessen of zorgproducten en het doorlopen van kwaliteitscycli met multidisciplinaire teams.
  • Innovator
    Toegepast onderzoek (laten) verrichten en een vertaalslag kunnen maken van relevant wetenschappelijk en/of toegepast onderzoek naar concrete zorgverlening.
  • Adviseur
    U een oordeel kunnen vormen over de manier waarop specifieke complexe zorg het beste ingezet en geïmplementeerd kan worden (bijvoorbeeld om adviezen aan patiënten/cliënten, zorgaanbieders/collega's, hoger management en zorginkopers).
  • Professioneel leider
    Kunnen analyseren en (her)inrichten van zorgprocessen (als zorgmanager, zorginnovator of projectleider van een multidisciplinair team of zorgketen).
  • Specialist/expert binnen zijn vakgebied
    Kunnen diagnosticeren en behandelen van specifieke pathologie.

Werkwijze

Tijdens de masteropleiding Neurorevalidatie en Innovatie verdiept u uw kennis van onder meer neurorevalidatie en neurologie en oefent u vaardigheden met betrekking tot leiderschap en projectmatig werken. De stof is altijd praktijkgericht. U volgt hoorcolleges, werkt in werkgroepen, maakt praktijkopdrachten die aansluiten bij uw werk. Gaandeweg werkt u toe naar een masterthesis.

Aanpak

De opleiding levert u concrete handvatten voor uw beroepsuitoefening via action learning: kennis uit de opleiding past u direct toe in uw eigen praktijk. En vanuit uw praktijk brengt u casuïstiek in.

De opleiding werkt vanuit een monodisciplinaire naar een multidisciplinaire focus, start bij de rol van expert binnen een eigen vakgebied en werkt via de onderwijseenheden toe naar de competenties. De rode draad binnen de onderwijseenheden is evidence based handelen.

Begeleiding

Docenten staan met beide benen in de praktijk. Het opleidingsprogramma speelt proactief in op actuele ontwikkelingen en biedt state-of-the-art kennis. Nieuwe inzichten uit generiek onderzoek dat het lectoraat Neurorevalidatie uitvoert, dragen bij aan de inhoud van de master. U ontwikkelt uw innovatieve vermogens door over de grenzen van uw discipline heen te kijken en maakt kennis met de nieuwste ontwikkelingen en visies die gerenommeerde gastsprekers presenteren in Best Practices.

In complexe situaties moet u zich voortdurend bewust zijn van uw eigen rol, mogelijkheden en beperkingen en van daaruit veranderingen initiëren en realiseren. Via supervisie en intervisie begeleiden wij u daarin. Gedurende de hele opleiding werkt u aan de ontwikkeling van uw eigen competenties. Uw persoonlijkheid en functioneren is immers het belangrijkste medium in uw werk. Een coach volgt nauwgezet de opdrachten die u in de praktijk uitvoert. Met uw coach reflecteert u regelmatig op uw ontwikkeling binnen de master.

Werkvormen

  • Hoorcollege
  • Werkgroep
  • Praktijkopdracht

Toelating

Nieuwsgierig of u wordt toegelaten tot de Master Neurorevalidatie en Innovatie? De voorwaarden voor deelname en de procedure vindt u hier.

Toelatingsvoorwaarden

  • U beschikt over een afgeronde hbo-/bacheloropleiding fysiotherapie, ergotherapie, logopedie, verpleegkunde, mondhygiëne, diëtetiek, psychologie, een als relevant erkende wetenschappelijke opleiding, of u bent docent aan een van deze opleidingen.
  • U heeft minimaal twee jaar werkervaring binnen neurologie/neurorevalidatie.
  • U heeft een relevante functie binnen de neurologie/neurorevalidatie, of u verzorgt onderwijs met betrekking tot neurologische aandoeningen, voor minimaal 18 uur per week met mogelijkheden om binnen de werksituatie de taken en opdrachten van de Master Neurorevalidatie en Innovatie uit te voeren.
  • U heeft een contract met uw werkgever met daarin de garantie dat u onder begeleiding de opdrachten van de opleiding uit kunt voeren.
  • U kunt Engelstalige teksten lezen, begrijpen en samenvatten.

Overeenkomst met de werkgever

Uw beroepspraktijk vormt een integraal onderdeel van de masteropleiding. U sluit met uw werkgever een schriftelijke overeenkomst waarin u samen vastlegt dat u de opdrachten van de opleiding in de praktijk kunt uitvoeren. U moet gerichte feedback kunnen krijgen in de eigen werksituatie, waarbij uw leidinggevende of een andere interne professional u begeleidt en beoordeelt.

Intake

Na aanmelding ontvangt u een uitnodiging voor een intakegesprek met de opleidingscoördinator. In dit gesprek stemmen we wederzijdse verwachtingen af en kijken we of u voldoet aan de toelatingsvoorwaarden. Leidraad is de vraag of de opleiding succesvol en adequaat voor u zal kunnen zijn en of u het vereiste werk- en denkniveau heeft. Zodra alle afgesproken bewijsstukken zijn ontvangen en akkoord bevonden, ontvangt u een opleidingscontract. Op het moment dat het opleidingscontract ondertekend retour is ontvangen bent u formeel geplaatst voor de opleiding.

Uitzondering

Heeft u een ander bachelor-/hbo- of wo-getuigschrift en/of werkervaring en meent u voor de masteropleiding in aanmerking te komen? Dan vragen we u een portfolio te overleggen waarin u uw leer- en werkervaringen en verworven competenties zichtbaar maakt. In het intakegesprek bekijken we de mogelijkheden en bespreken we welke aanvullende opdrachten eventueel nodig zijn.

Samenwerking

Kenmerkend voor deze masteropleiding op hbo-niveau is, naast innovatie en betrokkenheid, de uitstekende verbinding met de beroepspraktijk. Er is een hechte cocreatie door student, werkgever, lector en de HAN. Verder is één van de speerpunten van HAN Masterprogramma's toegepast onderzoek, de vertaling van theorie naar de praktijk.

Samenwerken met het werkveld

De masteropleiding Neurorevalidatie en Innovatie waarborgt de kennis en kwaliteit door samenwerkingsverbanden te zoeken met het werkveld. Verandervoorstellen van de studenten worden veelal ingevoerd in de organisatie. Deskundigen uit de praktijk geven feedback door onder meer deel te nemen aan de beroepenveldcommissie.

Directe verbinding beroepspraktijk

De masteropleiding Neurorevalidatie en Innovatie is nauw verweven met de beroepspraktijk van zorg en dienstverlening. Docenten en de opleidingscoördinator staan met beide benen in de praktijk. Het opleidingsprogramma speelt proactief in op actuele ontwikkelingen. Nieuwe inzichten uit toegepast onderzoek dat het lectoraat Neurorevalidatie uitvoert dragen bij aan de inhoud van de master.

Direct profijt voor uw werkgever

Samenwerking met het werkveld, de opleiding, toegepast onderzoek en medestudenten vormen de basis voor groei en innovatie, ook in uw beroepspraktijk. Uw werkgever heeft er direct baat bij! Vanaf de eerste dag bent u bezig met leer- en praktijkopdrachten die aansluiten bij uw dagelijkse praktijk. In de masterthesis waarmee u uw opleiding afrondt, werkt u een verbetering van een zorgproces in uw organisatie uit of ontwikkelt u een totaal nieuw zorgconcept. Met als resultaat een op uw organisatie toegesneden implementatieplan voor een innovatie waarin de kwaliteitsverbetering geborgd is.

Voorbeelden daarvan zijn de implementatie van een set aan klinimetrische instrumenten, de intensivering van therapie zonder kostenverhoging, de opzet van een gezondheidscentrum neurorevalidatie in de eerste lijn en de implementatie van een nieuwe evidence based therapie. Door de continue wisselwerking met de praktijk draagt de opleiding bovendien bij aan de ontwikkeling van de beroepsgroep.

Beroepenveldcommissie

  • Mw. A.E. van Egmond, Voorzitter Nederlandse Vereniging Neuroverpleegkundigen en Hoofd poli Neurologie en neurochirurgie VUMC
  • Dhr. Prof. dr. A.C.H. Geurts, voorzitter, hoogleraar Revalidatiegeneeskunde UMCN en Vice president of the Dutch Society for Neurorehabilitation
  • Dhr. H. Kiers MSc, bestuurslid Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie, portefeuillehouder Kwaliteit, Onderwijs, Wetenschap, Beroepsinhoud en hoofddocent Hogeschool van Utrecht
  • Dhr. Dr. M. Munneke, wetenschappelijk directeur Parkinson Centrum Nijmegen
  • Mw. Prof. dr. M.W.G. Nijhuis-van der Sanden, hoogleraar Paramedische Wetenschappen UMCN en Hoofd Kinderfysiotherapie UMCN

Lectoraat

Bij de master is het volgende lectoraat betrokken:

  • Lectoraat Neurorevalidatie, Lector B. de Swart

Alumni

Alumni geven regelmatig hun mening over de noodzaak en mate van beheersing van de competenties die in de masteropleiding centraal staan. Zo kan de HAN achterhalen wat de student terugkijkend van de opleiding vindt met betrekking tot aspecten als beroepsgerichtheid en de meerwaarde van de opleiding binnen de huidige functie. Waar mogelijk dragen alumni ook actief bij aan het onderwijs.

Niveau WO
Vorm Part-time
Incompany Nee
Open inschrijving Ja
Doorlooptijd 24 maanden
Type Master (HBO-universitair), Specialised master for professionals, Master (HBO)
Kosten €14000
Titulatuur Geen titel
Benodigde taalkennis Nederlands, Engels
Startmaand augustus
Provincie Gelderland
Maximaal aantal deelnemers 20
Afronding Diploma
De brug slaan tussen wetenschappelijke inzichten en de praktijk

Professional Jos Goos over de meerwaarde van de Master Neurorevalidatie en Innovatie.

Hij was op zoek naar verdieping, en daarom begon Jos Goos, fysiotherapeut in het Franciscus Ziekenhuis in Roosendaal, aan de Master Neurorevalidatie en Innovatie aan de HAN. 'Ik wilde meer wetenschappelijke kennis, het kan me niet diep genoeg gaan. Maar juist het implementeren heeft me een enorme verrijking gegeven. Ik heb geleerd hoe ik anderen mee krijg in mijn plannen.' Innoveren en Implementeren. De focus van de Master Neurorevalidatie, kort maar krachtig MNRI². Jos' nazorgtraject is er een schoolvoorbeeld van.

Wetenschappelijke onderbouwing

'Ik begon aan deze opleiding omdat ik de brug wilde slaan tussen wetenschappelijke inzichten en de praktijk. Vaak blijven die inzichten ergens hangen omdat ze niet direct toepassing vinden in de behandeling. En dat vind ik zonde. Deze master is juist heel geschikt om te leren kennis toe te passen in de praktijk', vertelt Jos Goos, fysiotherapeut in het Franciscus Ziekenhuis in Roosendaal. Al in het tweede blok van de masteropleiding deed hij zijn eerste onderzoek in wetenschappelijke literatuur. 'Je neemt een scherp geformuleerde klinische vraag uit de praktijk en dan ga je op zoek naar theoretische evidence. Ik heb bijvoorbeeld onderzocht welk cognitieve screeningsinstrument voor CVA-patiënten in de acute fase we het beste konden gebruiken, en dit meetinstrument gebruiken we nu ook. De master heeft me handvatten aangereikt om er voor te zorgen dat de resultaten van mijn onderzoek worden geïmplementeerd in de dagelijkse praktijk.'

Prijs voor beste zorgpad

De masterthesis van Jos ging over de nazorg van patiënten met een CVA na hun ontslag uit het ziekenhuis. Jos ontwierp samen met zijn projectgroep een nazorgtraject waarbij de thuiszorg en de nazorgpoli intensief samenwerken: ze delen meetinstrumenten en testresultaten, om de zorg voor en begeleiding van de patiënt op elkaar af te stemmen. 'Deze samenwerking is nieuw. Ik heb verschillende nazorgpoli's bezocht en gebeld, maar die hebben geen van alle een soortgelijke samenwerking en afstemming met thuiszorg.' Juist het multidisciplinaire van dit onderwerp trok Jos aan: 'Ik wilde logopedisten, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, artsen en verpleegkundigen erbij betrekken. Daar zijn ook professionals van andere organisaties binnen de CVA zorgketen bij. Hen allemaal meenemen in het traject is een uitdaging, maar belangrijk en leuk om te doen.' De CVA zorgketen regio Roosendaal/Moerdijk won zelfs de NKP (Netwerk Klinische Paden) prijs voor het beste zorgpad van Nederland en België in 2013 van het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO in Utrecht en het centrum voor ziekenhuis- en verplegingswetenschap van de KU Leuven. Jos: 'De nazorgpoli maakte het pad compleet, en het is leuk als dat gewaardeerd wordt.'

Zwaartepunt ligt bij implementatie

'Ik kwam om mijn kennis te ontwikkelen en me te verdiepen, en je krijgt in deze masteropleiding ook tools om die kennis te ontwikkelen. Maar het zwaartepunt ligt bij implementatie, bij het leren leiden van projecten en het implementeren van die projecten in de organisatie. Hoe krijg je mensen mee in je ideeën, hoe ga je met conflicten om? Dat zijn vragen die we in onze tutorbijeenkomsten samen leerden beantwoorden.' En de wetenschappelijke onderbouwing kan de implementatie van je project enorm helpen, ondervond Jos. 'Je kunt laten zien: dít is state of the art, zo denkt men er nu over. Die inhoudelijke bagage maakt dat je steviger achter je voorstel kan staan.' In de toekomst wil Jos nog meer doen met zijn opgedane kennis van de organisatie van de zorg. 'Het ziekenhuis is bezig met een fusie, dus de procedures van de partners moeten op elkaar afgestemd worden: hoe maken we één pad voor neurorevalidatie? Daar zou ik me graag mee bezig gaan houden.'

Jos Goos (Fysiotherapeut), Franciscus Ziekenhuis in Roosendaal
Erik van de Mortel, Fysiotherapeut en Master Neurorevalidatie

Al 30 jaar werkt Erik bij hetzelfde verpleeghuis, maar hij is wars van sleur. Fysiotherapeut Erik van de Mortel studeerde cum laude af aan de Master Neurorevalidatie. 'Wat betekent hersenschade? Wat kan ik er multidisciplinair aan doen? Ontwikkelingen volgen? Ik wil zelf innoveren!' Naast de mening van Erik leest u hier meer over de professionals die betrokken zijn bij zijn masterthese en bij de masteropleiding.

In diagnostiek en in behandeling wil ik er het maximale uithalen

  • Hoe kan ik deze patiënt weer zelfredzaam maken?

  • Welke nieuwe wetenschappelijke inzichten kan ik integreren in mijn werk?

  • Wat kan de verzorging toevoegen aan mijn therapie?

Een verpleeghuis is een zeer dynamische omgeving

Al 30 jaar verkent fysiotherapeut Erik van de Mortel in het Arnhemse verpleeghuis Regina Pacis de grenzen van zijn vakgebied. 'Juist een verpleeghuis is een zeer dynamische omgeving, vanwege de diversiteit van de cliënten, maar ook vanwege de multidisciplinaire setting. Samen met de ergotherapeut, de verzorging, de arts, de logopedist en de psycholoog zoek ik naar de beste therapie voor de patiënt.' Breed denken, buiten de lijntjes, kijken of het beter kan: het kenmerkt Erik. Niet voor niets was hij direct enthousiast toen het POP-gesprek met zijn leidinggevende op de Master Neurorevalidatie kwam. 'Dit wil ik doen: dacht ik toen ik de folder en website zag. Met de voeten in de klei blijven staan, maar tegelijkertijd leren hoe je innovatieve oplossingen ontwikkelt voor vraagstukken op de werkvloer. Investeren in mezelf en in de organisatie.' Als specialist in het bewegend functioneren heeft neurorevalidatie Eriks bijzondere interesse. 'Alle beweging begint in het brein. Die complexe puzzel ontrafelen om goede zorg te leveren geeft me veel voldoening. En ja: soms is het frustrerend. Maar ik wil de grenzen oprekken en kijken wat ik wél kan betekenen. In diagnostiek en in behandeling wil ik er het maximale uithalen.'

Projectmanagement

Een project starten zonder duidelijke projectopdracht. Het zal Erik niet snel overkomen. 'Bij een project inventariseer ik meteen wat de projectrisico's zijn en of aan alle voorwaarden voldaan is om verandertraject kans van slagen te geven. Zijn er voldoende faciliteiten? Is er nagedacht over de borging?' Door de masteropleiding doorziet Erik niet alleen processen sneller, maar voelt hij zich ook zekerder in het maken van keuzes. 'Met mijn gezond verstand en ervaring kwam ik ook een eind, maar ik heb nu de tools ontwikkeld om gefundeerd beslissingen te nemen en de theorie te verbinden met de praktijk.' Op zijn werkplek wist Erik theorie te verbinden met de praktijk door op een innovatieve manier de therapiemomenten te intensiveren. 'Ik zag dat patiënten zich vaak afhankelijk van ons opstelden en zaten te wachten op de therapiemomenten. De oplossing zat niet in meer personeel, maar in een Revalidatiedagboek dat de patiënt en zijn netwerk activeert. De logopedist rolt nu niet meer de patiënt in zijn rolstoel tot aan het bureau in de oefenruimte, maar daagt de patiënt uit zelf op de stoel in het kantoor te gaan zitten. Al die kleine momenten betekenen extra oefening voor de patiënt, omdat we als collega's elkaars werk intensiveren.'

'De relatie met de patiënt is radicaal veranderd'

Anno 2012 houdt het verpleeghuis niet meer op bij de muren. 'We zijn onderdeel van een maatschappij met steeds complexere vraagstukken. Neem de patiëntenadministratie: die past niet meer op de achterkant van een sigarendoosje, maar vraagt om de gevoelige introductie van het Elektronisch Cliëntendossier.' Ook de relatie met de patiënt is radicaal veranderd. 'Vroeger namen we de patiënt de zorg voor zijn herstel uit handen, tegenwoordig ligt de focus op begeleiding en coaching. Om mensen in beweging te krijgen, moet je dus niet alleen weten hóe ze bewegen, maar ook wát ze beweegt. De eisen die aan de professional en de instelling worden gesteld zijn steeds uitdagender geworden.' Alleen op de hoogte blijven van wat er gebeurt is niet genoeg, vindt Erik. 'Je kunt de ontwikkelingen in je vakgebied volgen, maar je kunt ook zelf zaken aanjagen en innoveren. Juist mensen die in de praktijk werken, weten wat er speelt. Door samen te werken en te denken kunnen we de neurorevalidatie professionaliseren.'

Erik van de Mortel (Fysiotherapeut en Master Neurorevalidatie), Verpleeghuis Regina Pacis
Annette Baars, Master Neurorevalidatie i.o.

'Revalidatiezorg is inhoudelijk én organisatorisch aan verbetering én vernieuwing toe. Met mijn masterthese hoop ik hier een impuls aan te kunnen geven.'

Impuls voor innovatieve neurorevalidatie

'Neurorevalidatie zit enorm in het verdomhoekje. Eén van de redenen hiervan is dat er in de zorgketen naast elkaar wordt gewerkt, maar niet samen. Stel je open voor elkaars vakgebied! Revalidatiezorg is inhoudelijk én organisatorisch aan verbetering én vernieuwing toe. Met mijn masterthese hoop ik hier een impuls aan te kunnen geven', aldus Annette Baars, Master Neurorevalidatie in opleiding (i.o.) op de afdeling Neurologie bij ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem. Baars is onder meer gespecialiseerd in het begeleiden van patiënten met Multipele Sclerose (MS) en Cerebro Vasculair Accident (CVA), de medische term voor beroerte.

Bevlogen studente

Annette Baars is werkzaam in 'de volle breedte' op de afdeling Neurologie: klinisch en poliklinisch. Ze houdt de helikopterview over de verpleegkundige spreekuren (MS, Parkinson en CVA) en staat het liefst 'aan het bed' in de kliniek om te observeren en te analyseren hoe zij de patiënt het beste kan helpen in zijn/haar situatie. Annette verzorgt lessen over neurorevalidatie in 'eigen huis' en bij de verpleeghuizen die post-stroke units hebben opgezet binnen de keten. Verder staat zij aan de wieg van menig congres en/of patiëntenbijeenkomst en is zij verantwoordelijk voor de kwaliteitsverbeteringen op haar afdeling. Annette is bovendien bestuurslid van de landelijke CVA-werkgroep en twee jaar voorzitter geweest van het netwerk MS- verpleegkundigen. Ze zat als afgevaardigde in het bestuur van de vereniging voor Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN).

Meerwaarde masterthese

Haar masterthese zal de tweedejaars studente onder meer wijden aan de neurorevalidatiezorg voor MS-patiënten. 'MS is een complexe ziekte met uiteenlopende klachten. Een MS-patiënt heeft hierdoor te maken met diverse doktoren. Bij wie moet je zijn voor welke klacht? Dat geeft veel verwarring voor de patiënten. Het onderzoek zal ook meerwaarde opleveren voor artsen die MS-patiënten behandelen'. Annette: 'De neuroloog/revalidatiearts is onvoldoende op de hoogte van onder meer de andere zorgpartners rondom zijn patiënt. Om een goed beeld te hebben van een patiënt, is dit wel noodzakelijk. De samenwerking moet op de kop. Dit onderwerp voor mijn masterthese met de werktitel 'Het verbeteren van de samenwerking voor de patiënt met Multiple Sclerosis in ziekenhuis Rijnstate en het revalidatie centrum Groot Klimmendaal', is uit noodzaak én drive voor verbetering geboren', aldus de enthousiaste neurorevalidatiestudente. Annette zat ook in de werkgroep de ontwikkeling van de CVA-keten, binnen het ziekenhuis.

Valideren

Haar drive om neurorevalidatie te willen innoveren, wordt ingegeven door de successen die zij en haar afdeling in de praktijk behalen met onder meer CVA-patienten met acute uitvalsverschijnselen. Annette: 'We kijken vooral naar de specifieke situatie en klachten van iedere afzonderlijke patiënt en grijpen niet onmiddellijk naar de protocollen die klaarliggen. We hebben gemeten en gemonitord bij een grote groep. Onze conclusie is dat het cruciaal is dat dit type patiënt moet blijven bewegen, soms ook in de laatste fase van hun leven. Een groot voordeel hiervan is dat patiënten veel minder complicaties krijgen en een grotere kans op herstel hebben. Deze praktijkervaring wil ik door onderzoek na mijn masterthese proberen te valideren.'

Goede ondersteuning

Annette voltooide succesvol in 2000 de toenmalige Voortgezette Opleiding Verpleegkundig Specialist van de HAN. 'Deze opleiding beviel goed; vandaar dat ik voor vervolgstudie weer voor de HAN heb gekozen. De opzet van deze masteropleiding sluit direct aan bij de praktijk', vertelt Annette. Sinds 1993 werkt zij op de afdeling Neurorevalidatie. 'Het was mijn grote wens om op deze afdeling te mogen werken. Je hebt te maken met complexe patiënten en het onvoorspelbare: iedere patiënt reageert weer anders. In de praktijk heb ik enorm veel geleerd en ook mijn eigen visie ontwikkeld op dit werkterrein. Daarmee ontstond ook de behoefte om me inhoudelijk nog meer te verdiepen in dit vakgebied. Ook wil ik meer weten over de ontwikkelingen in de diagnostiek. Ik ben goed in netwerken en organiseren. Maar ik ben veel minder een theoreticus. Ik sta nu aan de vooravond van de module 'literatuur'. Voor mij een moeilijk onderdeel: de lesstof is in het Engels én ik ben dyslectisch. Voor mij een dubbele handicap', aldus Annette. Desondanks ziet de tweedejaars studente de literatuurmodule met vertrouwen tegemoet. 'Ik heb ervaren dat de deskundige HAN-docenten prima ondersteuning bieden. Bovendien kan ik terugvallen op mijn medestudenten: de sfeer en collegialiteit in de groep zijn prima. Daarnaast is er nog mijn netwerk: doordat ik me kwetsbaar durf op te stellen en mijn leerpunten ken, weet ik ook bij wie ik terecht kan.'

Uitgebreid netwerk

Annette hecht veel waarde aan haar uitgebreide netwerk. 'Ik geloof in samenwerking, krachten en expertises bundelen met als één gezamenlijk doel: de patiënt optimaal behandelen en ondersteunen. Je hoeft niet alles zelf te weten; je moet alleen wel weten bij wie je moet zijn voor een bepaald vraagstuk. Stel je open voor elkaars vakterrein, is mijn hartenkreet. Want dit doen artsen in Nederland nog veel te weinig. In Duitsland bijvoorbeeld worden reguliere therapieën met alternatieve therapieën gecombineerd. En dat werpt (ook evidence based) zijn vruchten af. Medici stellen zich nog vaak te 'machtig' op en verbreden hun horizon onvoldoende. Misschien vanuit de behoefte om de eigen beroepsgroep te beschermen, maar de patiënt is er niet mee geholpen. En dat moet toch het uitgangspunt zijn. Daar is de Eed van Hippocrates op gezworen en de witte jas voor aangetrokken! Helaas staan de financiën nog vaak centraal en niet de patiënt. Daar moet verandering in komen, aldus een gedreven Annette.

Spiegel voorhouden

Op de vraag of haar leidinggevenden en collega's haar opvattingen delen en kunnen waarderen antwoordt Annette: 'Op de afdeling Neurologie is een open mind en staat men open voor kritiek. Uiteraard heb ik me die 'positie' wel moeten verwerven.' Annette gooit al ruim 10 jaar met enige regelmaat de knuppel in het hoenderhok. 'Alleen door confronterend te zijn of mensen een spiegel voor te houden, dring je tot ze door en bereik je mensen ook daadwerkelijk. Onlangs heb ik samen met een aantal professionals vanuit de CVA-keten een congres georganiseerd voor de medewerkers van de CVA-keten. Ik had hiervoor een acteur ingehuurd die in de rol van patiënt tegen allerlei muren en onbegrip aanliep. Hoe kwetsbaar durf je je als arts en als patiënt op te stellen? Ik kies bewust voor een directe werkvorm; alleen dan krijg je een 'echt' gesprek op gang. Je hebt niets aan een bijeenkomst waarin mensen beleefd naar elkaar knikken, maar iets anders denken. Bovendien leer je het meest van degenen met de kritiek', aldus Annette.

Ambitie

Op de vraag wat haar ambitie is voor de langere termijn zegt Annette: 'Gekscherend geven vrienden aan dat mijn volgende baan die van minister van Gezondheidszorg zou moeten zijn. Mijn ambitie is om te blijven leren, om actief met mijn vak bezig te zijn. Ik heb die voeding nodig om mijn 'accu' op te laden. Op termijn zou ik wel een adviesfunctie voor gezondheidsinstellingen willen vervullen. Ook zou ik landelijk een rol willen spelen in het verder brengen van dit gedachtegoed: kennis en expertises bundelen met als doel: een optimale ondersteuning van de (revalidatie)patiënt!'

Annette Baars