Dé opleidingensite voor hbo en hoger

Master Physician Assistant (MPA)

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

  • Beschrijving
  • Overzicht
  • Testimonials

Bent u als verpleegkundige of paramedicus toe aan een nieuwe stap in de directe patiëntenzorg? Kies voor de 2,5-jarige masteropleiding Physician Assistant. De kroon op uw studie is de erkende titel Master Physician Assistant (MPA). Voor u een uitdagend carrièreperspectief, voor artsen de mogelijkheid om patiëntenzorg te optimaliseren.

Voor wie

U heeft een hbo- of wo-opleiding en werkt minstens 2 jaar als verpleegkundige of paramedicus in de directe patiëntenzorg.

Physician Assistant

Als Master Physician Assistant leert u medisch te redeneren en ontwikkelt u medische vaardigheden waarmee u artsen kunt ondersteunen in hun werkzaamheden. U leert anamneses afnemen, lichamelijk onderzoek verrichten, aanvullend onderzoek aanvragen, een (differentiaal) diagnose stellen, een behandelplan uitvoeren en voorlichting geven. Werkzaamheden die u zelf gaat doen, onder supervisie van een arts.

Samenwerking

Deze opleiding is ontwikkeld in nauwe samenwerking met het UMC St Radboud in Nijmegen en de Hogeschool Utrecht.

HAN Master Physician Assistant topopleiding!

De Master Physician Assistant (PA) bij de HAN is als zeer goed beoordeeld volgens de Keuzegids Masters 2012 van het Centrum Hoger Onderwijs Informatie (CHOI). In de bewoordingen van de Keuzegids: 'Als je afgaat op de oordelen van studenten en experts moet je zeker de Master PA bij de HAN overwegen.' Volgens de studenten sluit de masteropleiding goed aan op de praktijk.

Erkend door de NVAO

De Master Physician Assistant is erkend door de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO).


Programma

De masteropleiding Master Physician Assistant bestaat uit 10 onderwijsblokken die zijn opgebouwd rondom 5 leerlijnen. Per blok wordt één deelgebied van de geneeskunde behandeld. Zelfstudie en interactie met vakdocenten en medestudenten staan daarbij centraal. De kennis die u in ieder blok krijgt aangereikt, kunt u direct toepassen op uw eigen werkplek en op stageafdelingen via het uitvoeren van praktijkopdrachten.

Leerlijnen

  • Medisch denken en handelen

    U ontwikkelt individueel en in groepjes via casuïstiekopdrachten kennis in het medische domein. Kenmerkend is de probleemgestuurde aanpak. De ontwikkeling van uw kennis is direct gekoppeld aan probleemoplossing en behandeling van patiëntklachten
  • Wetenschap en onderzoek

    U besteedt aandacht aan principes, methoden en technieken van wetenschappelijk onderzoek en de consequenties daarvan voor de praktijk. Met als focus het toepassen van 'evidence based medicine' en het participeren binnen medisch wetenschappelijk onderzoek
  • Persoon en beroep

    U ontwikkelt uzelf als persoon in het beroep van Physician Assistant. Daarnaast draagt u ook bij aan de kennisontwikkeling van het beroep in de Nederlandse context. In deze leerlijn integreert u via opdrachten de kennis- en vaardigheden die u in de andere leerlijnen heeft ontwikkeld
  • Werkplek en organisatie

    U werkt aan de werkplekgerelateerde competenties en de competenties die noodzakelijk zijn om te kunnen functioneren in de complexe en dynamische context van gezondheidszorgorganisaties

Onderwijsblokken

  • Inleiding
  • Patiënt met chirurgische aandoeningen
  • Patiënt met inwendige aandoeningen
  • Acuut zieke patiënt
  • Chronisch zieke patiënt
  • Psychiatrische en neurologische patiënt
  • Oudere patiënt
  • Vrouw en kind
  • Verdieping
  • Onderzoek in de beroepspraktijk

Werkwijze

De masteropleiding Physician Assistant is een duale opleiding: u werkt en leert tegelijk. Praktijkgericht leren dus.

Werkvormen

U ontwikkelt uw kennis, vaardigheden en de toepassing daarvan tijdens het contactonderwijs in responsiecolleges, in werkgroepen en skills labs. U doet ervaring op in uw feitelijke werkomgeving en op de stageplekken.

Zelfstudie en leren en werken op de werkplek

Het medisch programma van 10 blokken is voor alle studenten identiek. Zelfstudie en interactie met vakdocenten en medestudenten staan centraal. De kennis die u in ieder blok krijgt aangereikt, kunt u via opdrachten direct toepassen op uw eigen werkplek en op stageplekken. Daarnaast verdiept u zich in de specifieke aspecten van het eigen specialisme door middel van 'leren en werken op de eigen werkplek'.

Competentiegericht

Het programma is competentiegericht: er wordt zoveel mogelijk integraal gewerkt aan de verwerving van de beroepskwalificaties. Dit komt tot uiting in de keuze van leerlijnen, thema's en de gekozen werkvormen. De belangrijkste taak van de Physician Assistant is de behandeling van patiënten en staat dan ook centraal in het onderwijs.

Stages

De stages zijn direct gerelateerd aan de patiëntenzorg in de instelling. Gedurende 4 blokken voert u de praktijkopdrachten uit op uw eigen werkplek. In de overige 6 blokken voert u de praktijkopdrachten uit op andere werkplekken (in uw instelling). In overleg met uw mentor organiseert u zelf de stages.

Medisch redeneren en medisch-technische vaardigheden

Net als voor artsen is het van belang dat u beschikt over goede communicatieve vaardigheden. U verdiept zich met name in specifieke communicatieve vaardigheden zoals de (hetero)anamnese en slechtnieuwsgesprekken. In het skillslab oefent u vaardigheden die u in de praktijk uitvoert en verder ontwikkelt. Voorbeelden zijn onderdelen van het lichamelijk onderzoek, hechttechnieken en beoordeling van ECG's.

Toetsing

Hoe vindt de toetsing binnen de masteropleiding PA plaats?

Schriftelijke toets en portfolio

De blokken 1 t/m 8 sluit u af met een schriftelijke toets: een combinatie van open, gesloten en casusvragen. Daarnaast stelt u een portfolio samen met de beschrijving van de stageopdrachten en de vorderingen op de eigen werkplek. Heeft u voor zowel toets als portfolio een voldoende behaald, dan krijgt u een blokverklaring.

Verdiepingsopdracht en paper

Blok 9 en 10 sluit u af door middel van een verdiepingsopdracht en een wetenschappelijke paper.

Getuigschrift

Na een succesvolle afronding van de opleiding ontvangt u een erkend getuigschrift en uw titel Master Physician Assistant (MPA). De opleiding is geaccrediteerd bij de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO).

Toelating

Nieuwsgierig of u wordt toegelaten tot deze masteropleiding? De voorwaarden voor deelname vindt u hier.

Toelatingsvoorwaarden

  • U beschikt over een getuigschrift van een van de volgende bacheloropleidingen: Ergotherapie, Fysiotherapie, Logopedie, hbo-Verpleegkunde, Voeding en Diëtetiek, Podotherapie
  • U heeft gedurende minimaal 2 jaar werkervaring opgedaan in de uitvoering van patiëntenzorg

Overeenkomst met de werkgever

U dient te beschikken over een arbeidscontract als Physician Assistant in opleiding (i.o.) in een gezondheidszorginstelling.

Voldoet u niet aan de toelatingseisen?

Heeft u een ander getuigschrift dan vermeld en/of beschikt u over een vergelijkbaar werk- en denkniveau? Dan kunt u onder bepaalde voorwaarden toch in aanmerking komen voor de opleiding. Via een assessment zal worden bekeken of u over de gevraagde kennis, inzicht en vaardigheden beschikt.

Niveau WO
Vorm Full-time
Incompany Nee
Open inschrijving Ja
Doorlooptijd 30 maanden
Type Master (HBO-universitair), Specialised master for professionals, Master (HBO)
Kosten €1906
Titulatuur Geen titel
Benodigde taalkennis Nederlands
Startmaand september
Provincie Gelderland
Maximaal aantal deelnemers 40
Afronding Diploma
De huidige Physician Assistants zijn pioniers met het helpen ontwikkelen van de ambulancezorg.

Professional Reggie Diets over de meerwaarde van de Master Physician Assistant

Vroeger was een ambulancevoorziening vooral een geblindeerde wagen die met gillende sirenes en blauw zwaailicht gewonden naar het ziekenhuis bracht. Tegenwoordig is de ambulancezorg een volwaardige schakel in de keten van spoedeisende medische hulpverlening. Hulpverlening die vraagt om gespecialiseerde medewerkers die zowel de bril van zorgverlener als die van wetenschapper kunnen opzetten en die de acute zorg zodoende meer cliëntgericht en toch ook doelmatiger kunnen maken. Acute zorgverlening waarin de Physician Assistant (PA) van grote toegevoegde waarde is.

Zelf vorm geven aan je carrière

Reggie Diets is regionale opleidingscoördinator voor de Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Gelderland-Midden. 'De huidige Physician Assistants zijn pioniers met betrekking tot het helpen ontwikkelen van de ambulancezorg door hun bijdrage aan specifieke zorgverlening, onderzoek en onderwijs. Daarbij is het niet de bedoeling dat de Physician Assistant (PA) taken en werkzaamheden van de ambulanceverpleegkundige overneemt maar dat de PA de verpleegkundige juist aanvult. Daarnaast kan de PA ook werkzaam zijn binnen andere domeinen in de ambulanceorganisatie. Als PA binnen de ambulancezorg word je in staat gesteld om zelf vorm te geven aan je carrière; dat biedt kansen,' aldus Reggie.

Perspectief

'Na afronding van de master tot Physician Assistant kan je je verder ontwikkelen binnen het medische domein van de ambulancezorg; de acute patiëntenzorg, het medisch management of het onderwijs. Je bent in staat om op de locatie van een zorgvraag zelfstandig aanvullende medische handelingen uit te voeren. Handelingen die buiten het landelijke protocol ambulancezorg vallen zoals het uitvoeren van laboratoriumonderzoek en het uitvoeren van aanvullende medische verrichtingen zoals het hechten van een wond.'

Evidence-based onderzoek

'Binnen de RAV Gelderland-Midden bestaat ook de mogelijkheid om als PA verder te gaan binnen het domein van onderzoek en opleiding', vervolgt Reggie Diets. 'Je maakt een vertaalslag vanuit de praktijk van de directe patiëntenzorg naar het ontwikkelen van nieuwe inzichten op basis van onderzoek. Daarbij werk je veel samen met de andere partners uit de acute zorgketen zoals huisartsenpost en ziekenhuis. Hoe kan iedere schakel een zo cliëntgerichte, efficiënte en veilige manier van zorg leveren?'

'Als PA kan je ook helpen om het beroep van de PA binnen de ambulancezorg nader te positioneren. Wat zijn bijvoorbeeld de mogelijkheden om een PA vanuit de ambulancezorg te detacheren naar een huisartsenpost? En hoe kan de PA ook worden ingezet binnen andere acute zorgdomeinen zoals bijvoorbeeld de arrestantenzorg?'

Ruime voorsprong

'Het speelveld van een PA in de ambulancezorg is breder dan dat van de PA in de ziekenhuiszorg; je hebt niet alleen met het ziekenhuis van doen, maar ook met de huisartsenpost en de huisartsenpraktijk. Met een voortraject als ambulancemedewerker heb je door je werk in de pre-hospitale acute zorg al veel ervaring opgedaan met het klinisch redeneren en diagnostisch denken als een arts. Daardoor steek je tijdens je opleiding tot PA al snel boven het maaiveld uit,' aldus Reggie Diets.

Wetenschappelijk uitdaging

Reggie ziet het dan ook als zijn taak om Physician Assistants in opleiding binnen de ambulancedienst Gelderland-Midden op wetenschappelijk niveau te brengen. Beurtelings met de afdeling medisch management heeft hij meerdere keren per jaar mentorenoverleg met de opleiders van de master tot Physician Assistant. Hierin bespreken zij de studievoortgang en -resultaten van de professionals in opleiding. Voor dagelijkse casuïstiek is er vooral direct contact tussen de RAV Gelderland-Midden en de HAN Masterprogramma's; de lijnen zijn kort en dat bevordert een snelle samenwerking.

Met plezier tot je 67 ste werken

Als professional moet je je blijven ontwikkelen.' aldus Reggie Diets. 'Medewerkers zijn rond de 30 jaar wanneer zij binnenkomen als medewerker bij de ambulancedienst. Binnen de huidige wetgeving wordt er van deze mensen verwacht dat zij blijven werken tot hun 67 en kwalitatief hoogstaande patiëntenzorg blijven leveren volgens de laatste inzichten. Dan is het noodzaak om 'in opleiding' te blijven; niet alleen voor de patiënt, maar vooral ook voor jezelf en de organisatie. Blijf die uitdaging zoeken waardoor je werk leuk blijft. De opleiding tot PA is een geweldige nieuwe stip aan die horizon.'

Momenteel heeft de RAV Gelderland-Midden 5 Physician Assistants in opleiding via de HAN Masterprogramma's. De RAV heeft daarnaast 1 gediplomeerd verpleegkundig specialist in dienst die zich met name bezig houdt met onderzoek voor de regio. In 2014 zal er hoogstwaarschijnlijk een vacature voor een 6de opleidingsplek worden opengesteld.

Reggie Diets (Regionale opleidingscoördinator), Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Gelderland-Midden
Oscar Francissen, Physician Assistant ambulancezorg Gelderland-Zuid

In de 20 jaar dat Oscar Francissen als ambulanceverpleegkundige werkt zag hij steeds meer patiënten die eigenlijk naar de huisarts hadden gemoeten. Hoe kunnen we de samenwerking tussen de huisarts, de ambulance en de eerste hulp verbeteren? Die vraag beantwoordde hij in zijn prijswinnende scriptie voor de Master Physician Assistant van de HAN. 'Juist in de acute extramurale geneeskunde kunnen PA's veel betekenen.'

'Als ik opgeroepen word moet ik meteen weg met de ambulance.' Als fast responder maakt Oscar acuut de juiste beslissingen en afwegingen. Welke patiënt moet het eerst geholpen? Wel of niet vervoeren? En als er tien patiënten zijn: wie wordt er dan het eerst geholpen?

Complex werkveld

Een koerier met de opdracht patiënt stabiel houden en vervoeren: dat was volgens Oscar de taak van de ambulanceverpleegkundige vroeger. De afgelopen 20 jaar werd het werkveld steeds complexer. 'Nu dient de ambulanceverpleegkundige medicatie toe, legt hij een infuus aan en maakt hij een ECG. Vervolgens draagt hij de patiënt volgens het protocol over aan de tweede lijn: het ziekenhuis. Maar wat te doen met het toenemend aantal patiënten dat eigenlijk naar de huisarts had gemoeten?' Is dat een kwestie van slechte filtering? Dat is te makkelijk geredeneerd, vindt Oscar. 'Mensen bellen sneller 112 en paniek is oprecht. Het probleem is alleen dat ambulancepersoneel is opgeleid voor de tweede lijn, voor de eerste lijn is geen protocol. Eerstelijnspatiënten lopen daardoor het risico onterecht in de tweede lijn terecht te komen.'

Denken als de dokter

Denken en handelen als een arts: dat leerde Oscar in de Master PA samen met onder andere fysiotherapeuten, logopedisten, podotherapeuten en diëtisten. 'In 2,5 jaar doe je 60% van een geneeskundeopleiding. Door onder andere colleges chirurgie, inwendige aandoeningen, gynaecologie en psychiatrie leer je hoe de verschillende disciplines in elkaar zitten.' Dat Oscar zich specialiseerde in de acute extramurale eerste lijn is redelijk uniek. 'PA's specialiseren zich altijd in een bepaald vakgebied: ze zijn zaalwacht voor de cardioloog of ze doen spreekuren onder supervisie van de orthopeed.' Maar juist in de ambulancesector zijn PA's met een huisartsgeneeskundige denkwijze nodig, betoogt Oscar. 'Als verpleegkundige handelde ik naar toestandsbeelden. Nu ben ik in staat een differentiaal diagnose te stellen en risico's calculeren.' Het gevolg: Oscar is in staat grensgevallen beter te beoordelen, waardoor de patiënt zorg op maat krijgt, eerste- danwel tweede lijn.

1225 ritten

In hoeveel gevallen werd de patiënt naar het ziekenhuis vervoerd terwijl deze eigenlijk een geval voor de huisarts was? Voor zijn onderzoek naar een betere samenwerking tussen huisarts, ambulance en eerste hulp analyseerde Oscar 1225 ritten. Onderzoek met een visie, vond de masteropleiding van de HAN die hem met een scriptieprijs nomineerde voor de hoofdprijs van de Nederlands Vereniging van Physician Assistants. De resultaten - 25% van de ambulanceritten en 66% van de motorritten - verrasten Oscar geenszins. 'We kunnen veel meer gebruik maken van elkaars kwaliteiten en capaciteiten. De huisarts hoort nu vaak niet of laat als er ambulancecontact is geweest, doordat er geen vaste overdracht bestaat tussen de ambulance en huisarts. Vaak weet de patiënt niet precies meer waarom hij vervoerd is. En wat als een patiënt mantelzorger is voor een demente partner? Kan hij dan niet beter thuisblijven? 'Juist vanwege deze informatie is de huisarts een belangrijke partner, benadrukt Oscar. 'Hij kent de voorgeschiedenis, hij kan beslissen met de familie of het wenselijk is een terminale patiënt naar het ziekenhuis te vervoeren.'

Geen vingers hechten

Een PA die spoedvisites doet en die grensgevallen beoordeelt om de huisarts te ontlasten: in Groningen rijdt er al een rond. In het belang van de patiënt zou er landelijk draagvlak moeten komen voor PA's die het gat tussen de eerste- en tweedelijnszorg dichten, vindt Oscar. 'Huisartsen zien de PA nog niet altijd als een partij die, net als in het ziekenhuis, specialisten kan ontlasten. Ze durven alleen kleinere gevallen uit handen te geven'. Dat is jammer, vindt Oscar. 'Ik heb wel geleerd om bijvoorbeeld te hechten, maar het is niet mijn corebusiness: dat zijn bijvoorbeeld de patiënten
met pijn op de borst of acuut buikpijn die beoordeeld moeten worden op wel of geen ziekenhuisopname. Juist in de acute extramurale geneeskunde kunnen ambulance-PA's het verschil maken.'

Oscar Francissen (Physician Assistant), Ambulancezorg Gelderland-Zuid
Normen Hemmink, Master Physician Assistant

'Na mijn opleiding tot verpleegkundige en specialisatie als anesthesiemedewerker was mijn ontwikkelplafond bereikt. Omdat ik ook mijn carrièreperspectief wilde vergroten, ik de HAN masteropleiding Physician Assistant (PA) te gaan volgen.'

Carrièreperspectief vergroot door Master PA

'Ik wilde mezelf verder ontwikkelen, nog meer specialiseren in mijn vakgebied. Na mijn opleiding tot verpleegkundige en specialisatie als anesthesiemedewerker was mijn ontwikkelplafond bereikt. Omdat ik ook mijn carrièreperspectief wilde vergroten, besloot ik de HAN masteropleiding Physician Assistant (PA) te gaan volgen', aldus Normen Hemmink, Master PA Anesthesthesiologie in het Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) in Winterswijk.

Onduidelijke werkwijze met anti-stollingsmedicatie

Voor zijn masterthese koos Hemmink een voor hem en het SKB Winterswijk prangend probleem uit de praktijk, namelijk de onduidelijke werkwijze met anti-stollingsmedicatie rondom operaties. Het doorgebruiken van deze medicatie leidt tot een verhoogd risico op perioperatieve bloedingen terwijl stoppen leidt tot een verhoogd risico op trombose. Hemmink licht toe: 'Het gaat er om dat een risico-batenanalyse per individuele patiënt wordt gemaakt waarbij een passend en veilig beleid gekozen wordt. Want in sommige gevallen leidt stoppen tot grotere risico's dan het doorgebruiken ervan. Anderzijds moet er preoperatief vanwege een stopperiode gekozen worden voor een overbruggingstherapie om het risico op een trombose te reduceren. Er was op dit terrein geen eenduidige protocolbeschrijving en dit leidde tot incidentmeldingen. Deze meldingen betroffen de aanleiding voor het onderzoek. We waren gebaat bij een eenduidige en duidelijke procedure(omschrijving) én benadering.'

Onderzoek

Eén van de redenen voor Hemmink om de masteropleiding PA te gaan volgen, was de onderzoeksmodule. 'Dat was een gat wat ik te overbruggen had! Met het opzetten en uitvoeren van onderzoek had ik bijna geen ervaring. 'Hemmink heeft veel gehad aan de onderzoeksmodule en de ondersteuning van zijn begeleidende docent, Anneke van Vught. 'Zij heeft in de combinatie docent/onderzoeker veel ervaring met onderzoek. Van haar kregen we de grondbeginselen van onderzoek onderwezen waardoor ik nu in staat ben literatuur op waarde in te schatten. Dit maakt het makkelijker om gestelde conclusies toe te passen in de dagelijkse praktijk. Haar liefde voor onderzoek weet ze over te brengen tijdens de colleges waardoor je als student gemotiveerd raakt.'

Eenduidig protocol

Door de kennis die hij opdeed en de ondersteuning van Ria Huntink, anesthesioloog en zijn interne mentor, slaagde Hemmink erin om een eenduidig proces te ontwikkelen en te omschrijven. 'De oude werkwijze heeft plaatsgemaakt voor een eenduidig ziekenhuisbreed anti-stollingsprotocol. Iedereen die er mee te maken heeft weet wat hij/zij moet regelen, welke formulieren moeten worden ingevuld e.d. We weten (door meten) dat er nu al minder incidentmeldingen zijn. Na invoering van het nieuwe anti-stollingsbeleid daalde het aantal incidenten met 28.8%'.

Draagvlak

Maar het nieuwe protocol was er niet 'zomaar'. Een belangrijk onderdeel in Hemmink's onderzoek was het bereiken van consensus over de nieuwe aanpak bij medisch specialisten. 'Wanneer zij niet overtuigd zijn van de meerwaarde van een nieuw protocol, dan ben je weg. Ik heb alle vakgroepen benaderd met mijn gedachtegoed. Specialisten zijn drukbezette mensen en willen graag, terecht, onderbouwd overtuigd worden van de voordelen van een verandering in een werkwijze. Hierbij had ik wel baat bij het feit dat ik een brede generalistische opleiding heb genoten. Dat maakt het gesprek inhoudelijk gemakkelijker. Ook heb ik bij nagenoeg alle specialismen stage gelopen. Dus kende ik de meeste mensen al aan wie ik mijn idee moest presenteren. Hoewel er meer tijd in dit onderdeel ging zitten dan ik aanvankelijk had ingeschat, vond ik het wel een boeiende fase. Je komt met mensen in gesprek die je anders niet zo snel zou ontmoeten. Daarnaast was het een absolute aanvulling voor mijn breder medisch denken!'

Mooi rendement

Al tijdens de opleiding ervaart de Master PA profijt van zijn opleiding. 'Ik werd al snel ingeschakeld om de anesthesist bij routinematige handelingen te vervangen. Dit laatste wel onder supervisie. Zolang de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie de taken nog niet formeel heeft vastgelegd, zal ik handelingen altijd onder het toeziend oog van een anesthesioloog verrichten. Ik ben blij met deze bredere verantwoordelijkheid. Ook heb ik nu een bredere insteek bij het stellen en aannemen van een diagnose dan voor de opleiding. Ik heb ook geleerd om minder in protocollen te denken, maar veel kritischer en vanuit verschillende gezichtspunten naar de medische klacht te kijken. Ik betrek er nu veel recente literatuur bij. Ook ben ik handiger geworden in het benutten van databases om aan mijn informatie te komen. Kortom: de opleiding PA heeft mijn deskundigheid vergroot evenals mijn netwerk. En als straks de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie de taken heeft goedgekeurd die passen binnen onze afdeling, hebben we er een nieuwe functie bij. Een mooi rendement toch!'

Normen Hemmink